{"id":3191,"date":"2018-07-04T11:33:30","date_gmt":"2018-07-04T11:33:30","guid":{"rendered":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=3191"},"modified":"2018-07-04T11:35:16","modified_gmt":"2018-07-04T11:35:16","slug":"tomasz-czyta-mordobicie-reed-tucker","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=3191","title":{"rendered":"Tomasz czyta: „Mordobicie” Reed Tucker"},"content":{"rendered":"

\u201eMordobicie\u201d Reeda Tuckera ko\u0144czy si\u0119 podzi\u0119kowaniami, one za\u015b ko\u0144cz\u0105 si\u0119 zdaniem: \u201edzi\u0119kuj\u0119 wszystkim mi\u0142o\u015bnikom superbohater\u00f3w – ludziom, kt\u00f3rzy pasja sama w sobie jest wystarczaj\u0105cym tematem na ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d. Spostrze\u017cenie Tuckera jest trafne i bardzo szkoda, \u017ce on sam takiej ksi\u0105\u017cki nie napisa\u0142. \u201eMordobicie\u201d nie jest bowiem ksi\u0105\u017ck\u0105 o pasji, ani o fanach, ani nawet o komiksach. To opowie\u015b\u0107 o rywalizacji dw\u00f3ch firm, kt\u00f3re z niewielkich wydawnictw przerodzi\u0142y si\u0119 w trybiki mi\u0119dzynarodowych megakorporacji; o praktykach biznesowych; o tabelkach zysk\u00f3w i strat; o przej\u0119ciach, zwolnieniach i podkupieniach.\u00a0<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"Czy to \u017ale? Chyba nie. Ale czy to ciekawe? Niespecjalnie.<\/p>\n

Mam wobec \u201eMordobicia\u201d du\u017co wi\u0119cej zastrze\u017ce\u0144 ni\u017c pochwa\u0142, zaczn\u0119 wi\u0119c od tego, \u017ce z pewno\u015bci\u0105 nie jest to ksi\u0105\u017cka z\u0142a. Tucker pos\u0142uguje si\u0119 przezroczystym, wartkim j\u0119zykiem, typowym dla dziennikarzy i kompetentnie przet\u0142umaczonym przez Krzysztofa Kurka. Czyta si\u0119 wi\u0119c \u201eMordobicie\u201d bardzo p\u0142ynnie, zgrzytaj\u0105c z\u0119bami tylko w tych naprawd\u0119 rzadkich momentach, gdy Tucker przestaje by\u0107 dziennikarzem a pr\u00f3buje by\u0107 cool.\u00a0<\/span><\/p>\n

Si\u0142\u0105 tej ksi\u0105\u017cki s\u0105 anegdoty: autor porozmawia\u0142 z mrowiem scenarzyst\u00f3w, redaktor\u00f3w i rysownik\u00f3w, wydobywaj\u0105c z nich niesamowite historie. Niekt\u00f3re z nich ju\u017c wam podrzuca\u0142em – t\u0119 o Joe Orlando rzygaj\u0105cym na wie\u015b\u0107, \u017ce DC Comics ma kierowa\u0107 kobieta, albo opowie\u015b\u0107 o supermanowym scenariuszu Mario Puzo – i je\u017celi takie opowiastki to jest w\u0142a\u015bnie to, czego szukacie w podobnych publikacjach, to biegnijcie kupi\u0107 \u201eMordobicie\u201d.<\/p>\n

Tuckerowi zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c trafi\u0107 na ciekawy temat i go nie przegapi\u0107. Dobrym tego przyk\u0142adem jest chocia\u017cby opis powstawania i dzia\u0142ania rynku sprzeda\u017cy bezpo\u015bredniej (czyli tych wszystkich \u201esklep\u00f3w z komiksami\u201d, kt\u00f3rych tak zazdro\u015bcimy Amerykanom) – co\u015b co zawsze mnie interesowa\u0142o, ale do tej pory znajdywa\u0142em na ten temat tylko bardzo powierzchowne informacje, nawet w publikacjach naukowych.<\/p>\n

Jest wi\u0119c \u201eMordobicie\u201d fajnym, sprawnie napisanym i dobrze zreaserchowanym czytad\u0142em o dw\u00f3ch najwi\u0119kszych firmach wydaj\u0105cych komiksy z superbohaterami.<\/p>\n

Ale\u2026<\/p>\n

To co mnie najbardziej boli w \u201eMordobiciu\u201d to niemal ca\u0142kowite przemilczenie wojny pomi\u0119dzy czytelnikami. Starcie DC i Marvela to \u015bwietny przyk\u0142ad na kszta\u0142towanie si\u0119 geekowskich gett to\u017csamo\u015bciowych, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105 tak toksycznymi \u015brodowiskami, \u017ce wielu ludzi nie chce mie\u0107 z nimi nic wsp\u00f3lnego (w tym np. ja). W latach 60. konflikty pomi\u0119dzy fanami Kapitana Ameryki i Supermana mog\u0142y si\u0119 wydawa\u0107 zabawne, ale po 60 latach podgrzewania atmosfery doszli\u015bmy do miejsca, w kt\u00f3rym seksizm, rasizm i poczucie wy\u017cszo\u015bci s\u0105 na porz\u0105dku dziennym, a przedstawiciele jednej strony czasami pa\u0142aj\u0105 czyst\u0105, absurdaln\u0105 nienawi\u015bci\u0105 do przedstawicieli drugiej. Tylko dlatego, \u017ce czytaj\u0105 inne komiksy i ogl\u0105daj\u0105 inne filmy o superbohaterach.<\/p>\n

Tucker pisze chocia\u017cby o tym, jak od samego pocz\u0105tku Stan Lee \u015bwiadomie podgrzewa\u0142 emocje w\u015br\u00f3d swoich czytelnik\u00f3w, by poprawi\u0107 wyniki sprzeda\u017cy. Apogeum tego trendu nast\u0105pi\u0142o na pocz\u0105tku lat 2000, gdy do w\u0142adzy w Marvelu doszli Bill Jemas (by\u0142y pracownik NBA, cz\u0142owiek, kt\u00f3remu wsp\u00f3\u0142zawodnictwo wesz\u0142o nieco zbyt mocno) i Joe Quesada. Ale nie liczcie na jak\u0105\u015b g\u0142\u0119bsz\u0105 refleksj\u0119, si\u0119gni\u0119cie po badania socjologiczne czy krytyczne uwagi. Tuckerowi najzupe\u0142niej wystarcza napomknienie o tych konfliktach w ramach ciekawostek, wbijaj\u0105c je pomi\u0119dzy efektywne cytaty, wyniki sprzeda\u017cy i nazwiska kolejnych prezes\u00f3w. Bo opis dzia\u0142ania biznesu komiksowego jest dla Tuckera du\u017co wa\u017cniejszy od sportretowania to\u017csamo\u015bci mi\u0142o\u015bnika komiks\u00f3w. I chocia\u017c jest to po prostu decyzja autora co do tego, jak ma wygl\u0105da\u0107 jego ksi\u0105\u017cka, to moim zdaniem nie da si\u0119 wyczerpuj\u0105co przedstawi\u0107 tego biznesu, nie interesuj\u0105c si\u0119 tym, kim s\u0105, jacy s\u0105 i dlaczego tacy s\u0105 jego klienci.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce takie podej\u015bcie wynika z faktu, \u017ce Tuckera w og\u00f3le nie za bardzo interesuj\u0105 komiksy. O ile w \u201eNiezwyk\u0142ej historii Marvel Comics\u201d czu\u0107 by\u0142o komiksow\u0105 pasj\u0119 Seana Howe\u2019a i mo\u017cna si\u0119 by\u0142o z tej ksi\u0105\u017cki sporo dowiedzie\u0107 o samych seriach i bohaterach, o tyle Reed Tucker pisze o komiksach tak, jakby to by\u0142y takie same produkty, jak opony samochodowe – interesuj\u0105ce o tyle, \u017ce w jaki\u015b przedziwny spos\u00f3b rozros\u0142y si\u0119 do rozmiar\u00f3w olbrzymiego, wartego wiele miliard\u00f3w dolar\u00f3w rynku, jaki mamy dzisiaj. Zreszt\u0105, Tuckerowi w\u0142a\u015bnie na tym zale\u017cy najbardziej. Na dotarciu do dnia dzisiejszego i popodniecaniu si\u0119 tym wielomiliardowym biznesem.<\/p>\n

Je\u017celi \u201eMordobicie\u201d zajmuje si\u0119 w og\u00f3le historiami opowiadanymi w komiksach, to robi to bardzo powierzchownie. Wielkie eventy streszczane s\u0105 w dw\u00f3ch zdaniach, wiele najwa\u017cniejszych komiks\u00f3w pomijanych (bardzo ma\u0142o miejsca po\u015bwi\u0119cono chocia\u017cby \u201eStra\u017cnikom\u201d Alana Moore\u2019a i Dave\u2019a Gibbonsa), kontekst komiks\u00f3w niezale\u017cnych, niesuperbohaterskich niemal w og\u00f3le nie istnieje.<\/p>\n

Podobnie rzecz ma si\u0119 z tw\u00f3rcami. Owszem, Tucker dotar\u0142 do bardzo wielu rozm\u00f3wc\u00f3w, ale \u017cadnego z nich nie portretuje wyczerpuj\u0105co. Stan Lee, Jack Kirby, Alan Moore, Chris Claremont, Grant Morrison, Todd McFarlane, Joe Orlando\u2026 – wszystkie te nazwiska przewijaj\u0105 si\u0119 przez \u201eMordobicie\u201d, ale w zasadzie nic si\u0119 o nich nie dowiecie. O fatalnych warunkach pracy Kirby\u2019ego jest chyba jeden akapit. O konflikcie Moore\u2019a z DC nie ma \u017cadnej wzmianki. Todd McFarlane jest wa\u017cny tylko dlatego, \u017ce sprzedawa\u0142 mn\u00f3stwo komiks\u00f3w. Jakie spojrzenie na superbohater\u00f3w mia\u0142 Claremont? W \u201eMordobiciu\u201d nie ma o tym s\u0142owa, jest za to kilka uwag na temat wysoko\u015bci jego zarobk\u00f3w. Tucker przyjmuje czysto biznesow\u0105 perspektyw\u0119. Powtarzaj\u0105c kilka razy, jak wa\u017cna jest jako\u015b\u0107 historii, sam prawie ca\u0142kowicie j\u0105 ignoruje. Pisze o firmach nie przejmuj\u0105c si\u0119 tym, co te firmy produkowa\u0142y.\u00a0<\/span><\/p>\n

Innym problemem s\u0105 arbitralne oceny wielu komiks\u00f3w i film\u00f3w komiksowych. Cho\u0107 ksi\u0105\u017cka pisana jest zazwyczaj z perspektywy DC (i to jest akurat jej si\u0142a, bo ksi\u0105\u017ck\u0119 z perspektywy Marvela ju\u017c mamy na rynku) to Tucker bardzo wyra\u017anie faworyzuje Marvela. W k\u00f3\u0142ko powtarzane s\u0105 autorskie s\u0105dy, \u017ce komiksy Marvela by\u0142y i s\u0105 lepsze, odwa\u017cniejsze i ciekawsze. Bywa to po prostu irytuj\u0105ce, ale bywa i szkodliwe dla ksi\u0105\u017cki. Jak np. wtedy, gdy bagatelizowany jest przewr\u00f3t lat 80., gdy w DC do g\u0142osu doszli m\u0142odzi radyka\u0142owie i odmienili oblicze komiksu superbohaterskiego.<\/p>\n

Bardzo wyra\u017anie wida\u0107 to te\u017c pod koniec ksi\u0105\u017cki, gdy Tucker skupia si\u0119 na filmach. Ja wiem, \u017ce produkcje DC s\u0105 powszechnie uwa\u017cane za gorsze ni\u017c MCU, ale jednak od dziennikarza pisz\u0105cego o nich spodziewa\u0142bym si\u0119 jakiej\u015b pr\u00f3by analizy olbrzymiego sukcesu, jaki, mimo wszystko, odnios\u0142y \u201eBatman v Superman\u201d czy \u201eSuicide Squad\u201d. Chocia\u017cby cytowania recenzji czy samodzielnego poszukania g\u0142\u0119bszych sens\u00f3w i znacze\u0144. Tymczasem autor \u201eMordobicia\u201d ogranicza si\u0119 do nieco hejterskich uwag na temat jako\u015bci scenariusza, ignoruj\u0105c zupe\u0142nie fakt, \u017ce jednak zdoby\u0142y one wielomilionow\u0105 publiczno\u015b\u0107.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c: \u201eMordobicie\u201d to dobra ksi\u0105\u017cka, dla ludzi, kt\u00f3rzy maj\u0105 ju\u017c jaka\u015b wiedz\u0119 o historii obu wydawnictw. Oni uciesz\u0105 si\u0119 z ciekawostek, a rzeczy, kt\u00f3re Tucker ola\u0142, sami sobie dopisz\u0105. Je\u017celi jednak o historii najwi\u0119kszych wydawnictw komiksowych nic nie wiecie, to przeczytajcie \u201eNiezwyk\u0142\u0105 histori\u0119 Marvel Comics\u201d Seana Howe\u2019a. Ksi\u0105\u017ck\u0119 by\u0107 mo\u017ce w\u0119\u017csz\u0105, ale bardziej wyczerpuj\u0105c\u0105 i uczciwsz\u0105.<\/p>\n

Tomek Pstr\u0105gowski<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eMordobicie\u201d Reeda Tuckera ko\u0144czy si\u0119 podzi\u0119kowaniami, one za\u015b ko\u0144cz\u0105 si\u0119 zdaniem: \u201edzi\u0119kuj\u0119 wszystkim mi\u0142o\u015bnikom superbohater\u00f3w – ludziom, kt\u00f3rzy pasja sama w sobie jest wystarczaj\u0105cym tematem na ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d. Spostrze\u017cenie Tuckera jest trafne i bardzo szkoda, \u017ce on sam takiej ksi\u0105\u017cki nie napisa\u0142. \u201eMordobicie\u201d nie jest bowiem ksi\u0105\u017ck\u0105 o pasji, ani o fanach, ani nawet o komiksach. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[14,79,115,182,180,56,183,181,31],"class_list":["post-3191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tomka-pisanie","tag-dc-comics","tag-ksiazka","tag-marvel","tag-marvel-comics","tag-mordobicie","tag-recenzja","tag-reed-tucker","tag-superbohater","tag-tomasz-czyta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3191"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3196,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3191\/revisions\/3196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}