{"id":2520,"date":"2017-09-04T08:07:10","date_gmt":"2017-09-04T08:07:10","guid":{"rendered":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=2520"},"modified":"2017-09-11T09:07:21","modified_gmt":"2017-09-11T09:07:21","slug":"tomasz-czyta-bellmer-niebiografia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=2520","title":{"rendered":"Tomasz czyta: „Bellmer. Niebiografia”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u201eBellmer. Niebiografia\u201d Marka Turka to jeden z tych komiks\u00f3w, kt\u00f3re absolutnie do mnie nie przemawiaj\u0105. Ale te\u017c nie jest to chyba komiks dla mnie – dyletanta w dziedzinie historii sztuki, kt\u00f3ry o Bellmerze co\u015b tam wcze\u015bniej s\u0142ysza\u0142, ale poczyta\u0142 dopiero, gdy kilka miesi\u0119cy temu Kultura Gniewu og\u0142osi\u0142a, \u017ce \u201eNiebiografi\u0119\u201d wyda.<\/p>\n

<\/p>\n

Turek ju\u017c w tytule sugeruje, i\u017c nie tyle mierzy si\u0119 z biografi\u0105 swojego bohatera, co podejmie gr\u0119 z jego osob\u0105. A mo\u017ce raczej: osob\u0105, tw\u00f3rczo\u015bci\u0105, biografi\u0105 i wp\u0142ywami. I z ca\u0142\u0105 otoczk\u0105, jaka przez dekady wok\u00f3\u0142 Bellmera naros\u0142a, przeciekaj\u0105c tak\u017ce do popkultury – sam Turek wymienia \u201eSilent Hill 2\u201d, \u201eGhost in the Shell 2\u201d czy tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Marilyna Mansona. I cho\u0107 \u201eNiebiografia\u201d ma w sobie zaskakuj\u0105co du\u017co z biografii, bo opowiada po prostu o konkretnych, zdaniem Turka najwa\u017cniejszych, momentach z \u017cycia artysty, to dla niekompetentnego czytelnika b\u0119dzie niemal nieczytelna. Na szcz\u0119\u015bcie ka\u017cdy z rozdzia\u0142\u00f3w jest opatrzony przypisami, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce \u201eNiebiografia\u201d jest o wiele przyst\u0119pniejsza. Podwa\u017caj\u0105 jednak decyzj\u0119 autora o stworzeniu komiksu niemego. Bo czemu Turek, autor artyku\u0142u \u201eO wy\u017cszo\u015bci komiks\u00f3w niemych nad komiksami z tekstem\u201d, w og\u00f3le zdecydowa\u0142 si\u0119 na tak\u0105 form\u0119, skoro sam widzia\u0142, \u017ce komiks niemy nie sprosta zadaniu. I zamkn\u0105\u0142 \u201eNiebiografi\u0119\u201d 2-stronicowym pos\u0142owiem, 3 stronami przypis\u00f3w, bibliografi\u0105 i kilkoma akapitami na temat wp\u0142ywu Bellmera na popkultur\u0119, \u017ceby czytelnik na pewno zrozumia\u0142?\u00a0Mo\u017ce po prostu, przy tak skomplikowanym i bogatym materiale, wy\u017cszo\u015b\u0107 komiksu niemego wcale nie jest tak oczywista?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Prace Turka s\u0105 wycyzelowane i ch\u0142odne. Imponuj\u0105ce warsztatowo, ale i – poprzez swoje dopracowanie, sterylno\u015b\u0107, czas, kt\u00f3ry (to wida\u0107) tw\u00f3rca im po\u015bwi\u0119ci\u0142 – narzucaj\u0105ce dystans. Pomnikowe twarze bohater\u00f3w, nawet gdy wykrzywione w grymasie rozpaczy, pozbawione s\u0105 emocji. Co gorsze, takie te\u017c s\u0105 rysowane przez Turka prace Bellmera. Nie dostrzegam w \u201eNiebiografii\u201d tej mi\u0119sistej, \u017cywej, prowokuj\u0105cej nago\u015bci – tak szokuj\u0105cej, \u017ce w latach 20. XX wieku wystaw\u0119 artysty zamkni\u0119to, a jego samego osadzono w areszcie. Nie widz\u0119 te\u017c bulwersuj\u0105cej niedoskona\u0142\u0105 cielesno\u015bci\u0105 erotyki ze zdj\u0119\u0107 zwi\u0105zanej Unicy. Ani tego, o czym w pos\u0142owiu pisze Marek Zaliberek – estetyzowania rozkoszy, sadystycznych uroje\u0144, etc.<\/p>\n

\"\"Jest za to owe traktowanie cia\u0142a jak zdania, kt\u00f3re \u201epragnie aby\u015bmy roz\u0142o\u017cyli je na poszczeg\u00f3lne wyrazy i przy pomocy kolejnych, mno\u017conych w niesko\u0144czono\u015b\u0107 anagram\u00f3w odkryli na nowo jego prawdziwy sens\u201d. W \u015bwietnej sekwencji na stronie XL Turek robi to z twarz\u0105 Hitlera, dekonstruuj\u0105c j\u0105 tak d\u0142ugo, a\u017c zostaje tylko j\u0119zyk, kt\u00f3ry najpierw wi\u0105\u017ce si\u0119 w symbol \u201efigi z makiem\u201d, a p\u00f3\u017aniej w nierozerwalny k\u0142\u0105b mi\u0119sa – trafny komentarz do j\u0119zyka propagandy III Rzeszy i tego, jak Hitler manipulowa\u0142 j\u0119zykiem. Jest te\u017c \u015bwietny, ko\u0144cz\u0105cy album rozdzia\u0142 \u201eBLMR\u201d, kt\u00f3ry wydaje mi si\u0119 ciekawszy ni\u017c ca\u0142a reszta komiksu. O\u017cywiona lalka Bellmera spaceruje w nim pomi\u0119dzy innymi pracami artysty, ucieka z Centrum Pompidou, a w finale macha na po\u017cegnanie ulatuj\u0105cej w niebo wystawie. Fajna, otwarta na interpretacje miniaturka. Mnie rusza.<\/p>\n

Ostatecznie jednak jest to album, kt\u00f3ry nie da\u0142 mi rzetelnej wiedzy o tym, jak \u017cycie Bellmera wygl\u0105da\u0142o. Ani o tym, jakim by\u0142 on cz\u0142owiekiem. Ani o tym, w jakich czasach \u017cy\u0142. Ani o tym jaka by\u0142a jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Ani o tym, jak prace Bellmera odbiera Turek i dlaczego w\u0142a\u015bciwie podj\u0105\u0142 z nimi gr\u0119. I na czym ta gra polega. I do czego prowadzi. \u201eBellmer. Niebiografia\u201d \u015bwietnie sprawdzi\u0142by si\u0119 jako dodatek do wystawy. Albo materia\u0142 promocyjny Europejskiej Stolicy Kultury w Katowicach – bo to w\u0142a\u015bnie biuro ESK jako pierwsze zaproponowa\u0142o rysownikowi zrobienie tego komiksu (ostatecznie miasto nie zosta\u0142o ESK, a Turek musia\u0142 ko\u0144czy\u0107 prace bez wsparcia Katowic). Rzecz dla konesera znajduj\u0105cego przyjemno\u015b\u0107 w doszukiwaniu si\u0119 nawi\u0105za\u0144 i odwa\u017cnych ho\u0142d\u00f3w. Czyli nie dla mnie.<\/p>\n

\"\"

Bellmer vs Beatlesi<\/p><\/div>\n

\n

Patronite<\/a> mebbe?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eBellmer. Niebiografia\u201d Marka Turka to jeden z tych komiks\u00f3w, kt\u00f3re absolutnie do mnie nie przemawiaj\u0105. Ale te\u017c nie jest to chyba komiks dla mnie – dyletanta w dziedzinie historii sztuki, kt\u00f3ry o Bellmerze co\u015b tam wcze\u015bniej s\u0142ysza\u0142, ale poczyta\u0142 dopiero, gdy kilka miesi\u0119cy temu Kultura Gniewu og\u0142osi\u0142a, \u017ce \u201eNiebiografi\u0119\u201d wyda.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[127,23,56,31],"class_list":["post-2520","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-tomka-pisanie","tag-bellmer","tag-komiks","tag-recenzja","tag-tomasz-czyta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2520"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2530,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2520\/revisions\/2530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}