{"id":2166,"date":"2017-06-26T09:15:52","date_gmt":"2017-06-26T09:15:52","guid":{"rendered":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=2166"},"modified":"2017-09-02T08:08:33","modified_gmt":"2017-09-02T08:08:33","slug":"tomasz-czyta-morfolaki-nowy-testament","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=2166","title":{"rendered":"Tomasz czyta: „Morfo\u0142aki. Nowy Testament”"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Najtrafniejszym pytaniem, opisuj\u0105cym Morfo\u0142aki, zawsze wydawa\u0142o mi si\u0119: \u201eco?\u201d. Bo taki to te\u017c komiks – dziwny, oniryczny, trudny do uchwycenia i zdefiniowana.<\/p>\n

<\/p>\n

W najprostszych s\u0142owach m\u00f3wi\u0105c, \u201eMorfo\u0142aki\u201d to istniej\u0105ca od ponad 20 lat na polskim rynku seria Mateusza Skutnika (rysunki) i Nikodema Skrodzkiego (scenariusz), rozgrywaj\u0105ca si\u0119 w przedziwnym \u015bwiecie fantasy zamieszkanym przez straszno-smutne stworzenia, \u017cywi\u0105ce niezdrow\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do filozofowania. Scenarzyst\u0105 \u201eMorfo\u0142ak\u00f3w\u201d jest Skrodzki, ale z tego, co Skutnik m\u00f3wi\u0142 na GDAK-u wynika, \u017ce teksty powsta\u0142y wok\u00f3\u0142 projekt\u00f3w postaci, kt\u00f3re podsuwa\u0142 mu Mateusz. S\u0105 to zreszt\u0105 teksty bardzo stare, przez co autorstwo Skrodzkiego w \u201eNowym Testamencie\u201d jest nieco dyskusyjne – obecnie ani Skutnik, ani wydawnictwo nie maj\u0105 ze Skrodzkim kontaktu; zilustrowane w albumie scenariusze pochodz\u0105 sprzed kilkunastu lat i nie wiadomo nawet, czy dzi\u015b Skrodzki napisa\u0142by to tak samo.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

To jednak wiedza oko\u0142otematowa, nie maj\u0105ca absolutnie \u017cadnego wp\u0142ywu na to, jak odbiera si\u0119 nowe \u201eMorfo\u0142aki\u201d. A te pozosta\u0142y tak samo trudne i nieoczywiste, jak je zapami\u0119ta\u0142em. Zmieni\u0142em si\u0119 jednak ja sam. Kiedy\u015b przeszkadza\u0142a mi morfo\u0142akowa anarchia – to, \u017ce poszczeg\u00f3lne opowiastki s\u0105 ze sob\u0105 bardzo lu\u017ano po\u0142\u0105czone; cz\u0119sto wydaje si\u0119, \u017ce nie maj\u0105 sensu, a postaci gl\u0119dz\u0105 w nich dla samego gl\u0119dzenia; \u015bwiatem przedstawionym nie rz\u0105dz\u0105 \u017cadne oczywiste i proste do wy\u0142apania regu\u0142y; a wszystkie wysuwane przeze mnie interpretacje by\u0142y chwiejne i niewiarygodne. M\u0142odzie\u0144czego Tomka nieuchwytno\u015b\u0107 \u201eMorfo\u0142ak\u00f3w\u201d dra\u017cni\u0142a, bo wybija\u0142a ze \u015bwiata prostych, oczywistych opowie\u015bci, daj\u0105cych czytelnikom jasne komunikaty. Chcia\u0142em sens\u00f3w i \u0142atwych do odczytania metafor.<\/p>\n

Dzisiaj, te 10 lat p\u00f3\u017aniej (ale ten czas zapierdala) w \u201eMorfo\u0142akach\u201d uwodzi mnie w\u0142a\u015bnie to, \u017ce sens\u00f3w i metafor nie znajduj\u0119. Miniatury Skrodzkiego s\u0105 nieoczywiste. To nie Coelho, nie da si\u0119 w jego scenariuszach znale\u017a\u0107 wulgarnej alegorii i powiedzie\u0107: \u201eta historia wcale nie jest o potworkach, ale o sensie \u017cycia\u201d. Zamiast tego s\u0105 niepewne punkty zaczepienia, po kt\u00f3re si\u0119gam, pr\u00f3buj\u0105c podpi\u0105\u0107 co\u015b sensownego. Jest bardzo plastyczny, niemal p\u0142ynny \u015bwiat, w kt\u00f3rym mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107 wszystko. S\u0105 postaci wprowadzane na jedn\u0105 scen\u0119, a zachowuj\u0105ce si\u0119, jakby \u017cy\u0142y w tym \u015bwiecie od zawsze. S\u0105 i takie, kt\u00f3re przewijaj\u0105 si\u0119 przez kilkana\u015bcie scenariuszy, ale wci\u0105\u017c nie wiemy, o co im chodzi. S\u0105 dziwaczne, okrutne potwory, w\u0119druj\u0105cy filozofowie rozwa\u017caj\u0105cy o prawach rz\u0105dz\u0105cych \u015bwiatem i zwykli ludzie, zajmuj\u0105cy si\u0119 zwyk\u0142ymi sprawami. Jest gadanie o snach, wierze i ciemno\u015bci. S\u0105 pytania, ale nie ma odpowiedzi. \u201eMorfo\u0142aki\u201d rozrzucaj\u0105 przed czytelnikiem wskaz\u00f3wki i tropy, lecz wcale nie oczekuj\u0105, \u017ce czytelnik za nimi pod\u0105\u017cy. A je\u017celi pod\u0105\u017cy, to nie obiecuj\u0105, \u017ce co\u015b na ko\u0144cu szlaku odnajdzie. Jakby Skrodzkiego i Skutnika bardziej ni\u017c przekazanie czegokolwiek, interesowa\u0142o samo zabawianie czytelnika. Zwodzenie go, uwodzenie, dra\u017cnienie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mam tak\u0105 my\u015bl, \u017ce \u201eMorfo\u0142aki\u201d to swego rodzaju prawdziwe fantasy. Nie takie udawane, w kt\u00f3rym do historycznego \u015bredniowiecza dorzuca si\u0119 ma\u0142ych, grubych ludzi (krasnoludy), wysokich, szczup\u0142ych ludzi (elfy) i opisan\u0105 bardzo konkretnymi formu\u0142kami magi\u0119, ale prawdziwe, fantastyczne. Zamieszka\u0142e przez niezrozumia\u0142e istoty, post\u0119puj\u0105ce w nieracjonalny – z naszego punktu widzenia – spos\u00f3b. Rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 zbiorem nieoczywistych regu\u0142 (poprzedni integral \u201eMorfo\u0142ak\u00f3w\u201d rozpoczyna si\u0119 od swoistego dekalogu), morfuj\u0105cych w list\u0119 delikatnych sugestii, o kt\u00f3rych z czasem zapominaj\u0105 zar\u00f3wno autorzy, jak i czytelnik. W \u015bwiecie \u201eMorfo\u0142ak\u00f3w\u201d naprawd\u0119 wydarzy\u0107 si\u0119 mo\u017ce wszystko. Dok\u0142adnie tak, jak powinno dzia\u0107 si\u0119 w fantastycznych \u015bwiatach.<\/p>\n

Osobnym tematem s\u0105 rysunki Skutnika. Mateusz znalaz\u0142 ciekawe wyj\u015bcie, by pozosta\u0107 uczciwym zar\u00f3wno wobec starych \u201eMorfo\u0142ak\u00f3w\u201d, jak i wobec Skrodzkiego – nieobecnego dzisiaj w serii. Postanowi\u0142 narysowa\u0107 ten komiks tak, jak robi\u0142 to te na\u015bcie lat temu. Od r\u0119ki, bez przymiarek i poprawek, w undergroundowym za\u0142o\u017ceniu, \u017ce b\u0119dzie dobrze, a jak nie b\u0119dzie dobrze, to te\u017c b\u0119dzie dobrze. I wysz\u0142o mu to fenomenalnie. Post\u0119p wobec prac sprzed kilkunastu lat wida\u0107 go\u0142ym okiem – wystarczy otworzy\u0107 obok siebie stare \u201eMorfo\u0142aki\u201d i nowe. \u201eNowy Testament\u201d jest l\u017cejszy, rysowany o wiele pewniej, kadrowanie jest czytelniejsze, a odbiorca nie gubi si\u0119 ju\u017c tak \u0142atwo w narracji. A jednocze\u015bnie s\u0105 to te same \u201eMorfo\u0142aki\u201d – czasami nabazgrane, czasami pokraczne, czasami nieprzemy\u015blane (np. pierwsza strona nowelki \u201eW\u0105w\u00f3z\u201d jest narysowana w wi\u0119kszej ramce ni\u017c pozosta\u0142e), czasami trudne do odczytania. Zreszt\u0105, powr\u00f3t nagradzanego profesjonalisty z takim baga\u017cem i do\u015bwiadczeniem jak Mateusz, do siebie sprzed lat ogl\u0105da si\u0119 tak przyjemnie, \u017ce wklej\u0119 wam tutaj jutubk\u0119 z rysowania, bo Mateusz transmitowa\u0142 w internecie powstawanie \u201eNowego Testamentu\u201d.<\/p>\n