{"id":2054,"date":"2017-05-18T09:00:41","date_gmt":"2017-05-18T09:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=2054"},"modified":"2017-09-02T08:11:17","modified_gmt":"2017-09-02T08:11:17","slug":"wolna-wola-od-checkboxa-czyli-o-najwiekszej-porazce-preya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=2054","title":{"rendered":"Wolna wola od checkboxa, czyli o najwi\u0119kszej pora\u017cce \u201ePreya\u201d"},"content":{"rendered":"

\u201ePrey\u201d jest nieudan\u0105 z\u017cyn\u0105 z \u201eBioShock\u00f3w\u201d nie tylko dlatego, \u017ce robi wszystko to, co gra Kena Levine\u2019a, tylko wszystko gorzej. \u201ePrey\u201d idzie krok dalej – kopiuje, nie zdaj\u0105c sobie sprawy z tego, o co tak naprawd\u0119 chodzi\u0142o w oryginale. \u201ePrey\u201d \u201enie gra\u201d, bo jego tw\u00f3rcy niewiele wiedz\u0105 o graczach.<\/p>\n

UWAGA, PONI\u017bSZY TEKST ZAWIERA SPOILERY GIER BIOSHOCK I PREY (ba, streszcza zako\u0144czenia obu! \u017bEBY NIE BY\u0141O, \u017bE NIE OSTRZEGA\u0141EM!!!)<\/p>\n

<\/p>\n

S\u0142ynny plot twist z pierwszego \u201eBioshocka\u201d by\u0142 ryzykowny. Ken Levine nie m\u00f3g\u0142 mie\u0107 pewno\u015bci, i\u017c gracz bez opor\u00f3w wejdzie w sk\u00f3r\u0119 g\u0142\u00f3wnego bohatera i ochoczo zacznie wykonywa\u0107 polecenia Atlasa\/Ryana. Gdyby odm\u00f3wi\u0142, lub my\u015bl o odmowie, cho\u0107by za\u015bwita\u0142a mu w g\u0142owie, s\u0142ynne \u201eWould you kindly\u201d by\u0142oby niewypa\u0142em; komiczn\u0105 scen\u0105, podczas kt\u00f3rej zamiast objawienia, \u015bmialiby\u015bmy si\u0119 do rozpuku. Ale Levine obstawi\u0142 s\u0142usznie. Zna\u0142 graczy na wylot i wiedzia\u0142, na czym polega granie. A polega ono wci\u0105\u017c (niestety) przede wszystkim na oczekiwaniu na wytyczne i wskaz\u00f3wki, a nast\u0119pnie stosowaniu si\u0119 do nich. \u201eWould you kindly\u201d by\u0142o trafnym komentarzem do tego stanu rzeczy. Pytaniem nie tylko o znaczenie wolnej woli w turbokapitalistycznej antyutopii Andrew Ryana, ale i o mechanik\u0119 grania. Pytaniem niewygodnym i dra\u017cni\u0105cym. Brzmi\u0105cym: \u201eDlaczego w\u0142a\u015bciwie to robimy?\u201d<\/p>\n

\u201ePrey\u201d pr\u00f3buje osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b podobnego. W znajduj\u0105cym si\u0119 po napisach wielkim \u201eodkryciu\u201d wychodzi na jaw, \u017ce ca\u0142a gra by\u0142a tylko symulacj\u0105\/snem, a ty graczu nie jeste\u015b ani Morgan*, ani nawet cz\u0142owiekiem. Jeste\u015b obcym Tyfonem, schwytanym i uwi\u0119zionym. Przedmiotem eksperymentu, kt\u00f3rego celem jest nauczy\u0107 ci\u0119 empatii, by\u015b sta\u0142 si\u0119 pomostem pomi\u0119dzy oboma gatunkami.<\/p>\n

Sam pomys\u0142 na \u201ewszystko to sen\u201d jest oczywi\u015bcie jednym z najbardziej zgranych motyw\u00f3w fabularnych w historii. Ale o dziwo, w \u201ePrey\u201d wcale nie wypada tak sztampowo. Gra studia Arkane od pocz\u0105tku sugeruje, \u017ce co\u015b jest nie tak z rzeczywisto\u015bci\u0105 otaczaj\u0105c\u0105 Morgan. Ju\u017c pierwsze sceny m\u00f3wi\u0105 graczowi, i\u017c \u201ewszystko, co widzisz to k\u0142amstwo\u201d, a w system Neuromod\u00f3w (Preyowych plasmid\u00f3w) wbudowana jest odbieraj\u0105ca to\u017csamo\u015b\u0107 i poczucie realno\u015bci amnezja (to dzi\u0119ki niej growa Morgan jest czyst\u0105 kart\u0105, a decyzje podejmowane w grze nie s\u0105 jej decyzjami, ale decyzjami gracza).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Lecz wielki sen i sk\u0142amana rzeczywisto\u015b\u0107 nie s\u0105 najwi\u0119kszymi odkryciami tego dziwnego zako\u0144czenia. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej otrzymujemy bowiem przegl\u0105d przez najwa\u017cniejsze punkty fabu\u0142y. Swoisty s\u0105d, podczas kt\u00f3rego, dzia\u0142ania Morgan\/Tyfona\/gracza poddawane s\u0105 ocenie. Czy przyni\u00f3s\u0142 lek Michaile Iljuszyn? Czy spotka\u0142 si\u0119 z Danielle Sho, a nast\u0119pnie pom\u015bci\u0142 \u015bmier\u0107 jej kochanki? Czy uratowa\u0142 ludzi Sary Salazar? Czy ocali\u0142 dr Igwe i przyni\u00f3s\u0142 mu wspomnienie pianisty? Czy poj\u0105\u0142 czym jest cz\u0142owiecze\u0144stwo? Czy stanie si\u0119 pomostem? Czy ocali ludzko\u015b\u0107?<\/p>\n

Problem w tym, \u017ce, wbrew temu, co sugeruj\u0105 postaci (a wraz z nimi gra), nie s\u0105 to decyzje i dzia\u0142ania podejmowane \u015bwiadomie i wynikaj\u0105ce z gracza. To questy. Wyskakuj\u0105ce na li\u015bcie. Oznaczane ptaszkiem po zaliczeniu. Daj\u0105ce nagrod\u0119.<\/p>\n

Gracz nie podejmuje decyzji, by wykona\u0107 questa. Questy to granie. Oczyszczanie listy zada\u0144, obserwowanie jak si\u0119 ona kurczy, jak kolejne cele zostaj\u0105 odhaczone, a w ko\u0144cu ca\u0142y quest uko\u0144czony, budzi w graczach pierwotn\u0105 przyjemno\u015b\u0107. To dla niej w\u0142\u0105czamy gr\u0119. Bardzo niewiele gier oferuje co\u015b poza ni\u0105. Owszem, mo\u017cna i\u015b\u0107 tylko po g\u0142\u00f3wny w\u0105tku, ale je\u017celi gra jest udana, to gracz instynktownie chce przeci\u0105gn\u0105\u0107 obcowanie z ni\u0105. I wykonuje questy poboczne.<\/p>\n

Nie odnalaz\u0142em Sho, bo tak mi na niej zale\u017ca\u0142o. Odnalaz\u0142em j\u0105, bo do jej kryj\u00f3wki pokierowa\u0142 mnie znacznik na mapie. Nie uratowa\u0142em \u017cycia doktorowi Igwe, bo dobry ze mnie cz\u0142owiek. Ocali\u0142em go, bo trafi\u0142em na tego questa zbyt blisko g\u0142\u00f3wnego w\u0105tku, by go zignorowa\u0107. Nie uratowa\u0142em ludzi Salazar, przez drzemi\u0105c\u0105 we mnie empati\u0119, ale z czystej ciekawo\u015bci. Wykonywanie quest\u00f3w nie dowodzi, jakim jestem cz\u0142owiekiem. Dowodzi jedynie, \u017ce to wci\u0105gaj\u0105ce questy.<\/p>\n

\u201ePreyowe\u201d objawienie jest zaprzeczeniem \u201eBioShockowego\u201d \u201eWould you kindly\u201d. \u201eBioShock\u201d m\u00f3wi\u0142: \u201eWiemy, jak grasz. Wykonywanie polece\u0144 jest dla ciebie tak naturalne, \u017ce nawet nie zdawa\u0142e\u015b sobie sprawy, i\u017c mo\u017cna tob\u0105 manipulowa\u0107. Twoja wolna wola, to z\u0142udzenie\u201d. Wpatrzony w \u201eBioShocka\u201d \u201ePrey\u201d nie przyswoi\u0142 tej lekcji i, korzystaj\u0105c z dok\u0142adnie tych samych zabieg\u00f3w, pr\u00f3buje powiedzie\u0107 co\u015b przeciwnego. Pr\u00f3buje przekona\u0107 gracza, \u017ce wykonywa\u0142 polecenia, bo tak zdecydowa\u0142. To si\u0119 oczywi\u015bcie nie udaje, bo i nie mo\u017ce si\u0119 uda\u0107. Co gorsza \u201ePrey\u201d, cho\u0107 bardzo by chcia\u0142, nie nawi\u0105zuje te\u017c dialogu z graczem i jego empati\u0105. M\u00f3wi tylko tyle, \u017ce graj\u0105cy w niego gracz jest graj\u0105cym w gr\u0119 graczem – zaanga\u017cowanym w czyszczenie listy quest\u00f3w (happy end!); lub ignoruj\u0105cym zadania poboczne speedrunnerem (bad ending!).<\/p>\n

Do obejrzenia poni\u017cej, „s\u0105d” zaczyna si\u0119 od mniej wi\u0119cej 14 minuty.<\/em><\/p>\n