{"id":1767,"date":"2017-01-01T17:25:50","date_gmt":"2017-01-01T17:25:50","guid":{"rendered":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=1767"},"modified":"2017-09-02T08:13:54","modified_gmt":"2017-09-02T08:13:54","slug":"tomasz-czyta-codzienna-walka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=1767","title":{"rendered":"Tomasz czyta: „Codzienna walka”"},"content":{"rendered":"

Bardzo podoba mi si\u0119 my\u015bl Olgi Wr\u00f3bel<\/a>, wi\u0119c mo\u017ce od niej zaczn\u0119 – \u201eCodzienna walka\u201d<\/a> to komiks, kt\u00f3ry idealnie ilustruje, dlaczego \u015bwiatu potrzebne s\u0105 powie\u015bci graficzne.<\/p>\n

<\/p>\n

\"Codzienna<\/a>Da\u0107 materia\u0142, kt\u00f3ry mieli Manu Larcenet jakiemukolwiek pisarzowi, a wysz\u0142aby z tego monumentalna powie\u015b\u0107 na 800 stron. Tomiszcze dla nielicznych, kt\u00f3re nawet na\u0142ogowi czytelnicy konsumowaliby przez tydzie\u0144. Larcenet uwija si\u0119 na 230 stronach, a lektura tego wszystkiego trwa 3-4 godziny. I nie tylko nic nie traci, ale jeszcze zyskuje. Ot chocia\u017cby zderzaj\u0105c ci\u0119\u017car losu swojego bohatera z humorystyczn\u0105 kresk\u0105, przywodz\u0105c\u0105 na my\u015bl raczej zabawne gazetowe paski. Albo rysuj\u0105c fotografie, kt\u00f3re pstryka g\u0142\u00f3wny bohater. Albo wciskaj\u0105c w rozgadany album stron\u0119 ciszy, nieme kadry z wyburzania stoczni czy du\u017cy kadr z siedz\u0105c\u0105 samotnie starsz\u0105 kobiet\u0105.<\/p>\n

Larcenet opowia o kilku (kilkunastu?) latach \u017cycia fotografa Marco. Faceta, kt\u00f3ry je\u017adzi\u0142 kiedy\u015b do miejsc takich, jak Uganda czy Birma, ale jest ju\u017c tym zm\u0119czony, wi\u0119c robi sobie przerw\u0119 i pr\u00f3buje pouk\u0142ada\u0107 \u017cycie we Francji. Wychodzi mu to raz lepiej, raz gorzej, bo wprawdzie zakochuje si\u0119 w \u015bwietnej dziewczynie, ale nie bardzo uk\u0142ada mu si\u0119 z bratem, odnale\u017a\u0107 si\u0119 na \u201ewsp\u00f3\u0142czesnym rynku pracy\u201d nie umie, a relacja z chorym na Alzheimera ojcem jest tak poruszaj\u0105ca, \u017ce warto by po\u015bwi\u0119ci\u0107 jej osobny tekst.<\/p>\n

Czytelniczym bestsellerem 2016 roku by\u0142a powie\u015b\u0107\u00a0 \u201eMa\u0142e \u017cycie\u201d<\/a> autorstwa Hanyi Yanagihary. To ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3rej wielk\u0105 ambicj\u0105 jest uchwyci\u0107 ludzki los i spr\u00f3bowa\u0107 pokaza\u0107 ca\u0142\u0105 jego z\u0142o\u017cono\u015b\u0107. Czemu o tym pisz\u0119? Bo Yanagihara ponosi kl\u0119sk\u0119 tam, gdzie triumfuje Larcenet. Postaci z \u201eMa\u0142ego \u017cycia\u201d s\u0105 tworami literackimi i czytelnik niemal przez ca\u0142y czas o tym pami\u0119ta. To konstrukty ze s\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych zadaniem jest wywo\u0142ywa\u0107 emocje i nie\u015b\u0107 fabu\u0142\u0119. I bardzo cz\u0119sto wywi\u0105zuj\u0105 si\u0119 z tego zadania doskonale – nie zrozumcie mnie \u017ale, \u201eMa\u0142e \u017cycie\u201d to \u015bwietna powie\u015b\u0107 i miejscami naprawd\u0119 porusza. Ale w \u201eCodziennej walce\u201d mamy cz\u0142owieka z krwi i ko\u015bci. W Marco nie wida\u0107 autorskiego cynizmu, nie sprawia wra\u017cenia \u201eprojektu\u201d. To kto\u015b, w czyje \u017cycie anga\u017cujemy si\u0119 nie dlatego, \u017ce tak chcia\u0142 autor, ale dlatego, \u017ce tak jako\u015b wysz\u0142o – ot, przeczytali\u015bmy 20 stron i nagle obudzili\u015bmy si\u0119 230 stron p\u00f3\u017aniej, rozczarowani, \u017ce to ju\u017c koniec, ca\u0142kowicie zanurzeni w \u017cycie fikcyjnej postaci, przej\u0119ci jej troskami, dotkni\u0119ci kl\u0119skami i natchnieni sukcesami.<\/p>\n

\"640-2\"<\/a>Jak ka\u017cdy artysta, kt\u00f3ry chce co\u015b powiedzie\u0107 o \u201eprawdziwym \u017cyciu\u201d zdarza si\u0119 Larcenetowi b\u0142\u0105dzi\u0107. Bywa, \u017ce popada w niezno\u015bny bana\u0142 (jest tu na przyk\u0142ad posta\u0107 m\u0105drego staruszka, kt\u00f3ry okazuje si\u0119 bardzo skomplikowan\u0105 i przekonuj\u0105c\u0105 postaci\u0105, ale zdarza mu si\u0119 powiedzie\u0107 co\u015b w stylu: \u201eb\u0119dzie pan musia\u0142 wzi\u0105\u0107 si\u0119 w gar\u015b\u0107 je\u015bli zmieni pan swoje \u017cycie, stanie si\u0119 bardziej uwa\u017cny na wszystko, co pana otacza, poniewa\u017c, jak w przypadku dziecka, b\u0119dzie od tego zale\u017ce\u0107 pa\u0144skie \u017cycie\u201d), a w ko\u0144c\u00f3wce gubi gdzie\u015b zwinno\u015b\u0107, z jak\u0105 \u0142\u0105czy\u0142 proz\u0119 \u017cycia z wielk\u0105 polityk\u0105 i ka\u017ce czytelnikowi wys\u0142ucha\u0107 kilkustronicowego wyk\u0142adu na temat WSP\u00d3\u0141CZESNYCH PROBLEM\u00d3W i PROCES\u00d3W SPO\u0141ECZNYCH. Ale nawet w tych momentach s\u0142abizny jest \u201eCodzienna walka\u201d ciekawsza, ni\u017c wszystko, co mogli\u015bcie przeczyta\u0107 w 2016 roku. Mo\u017ce poza \u201eS\u0142owackiego\u201d,<\/a> z kt\u00f3rym \u0142\u0105czy \u201eCodzienn\u0105 walk\u0119\u201d umi\u0142owanie do prozaiczno\u015bci, cz\u0142owiecze\u0144stwa i odnajdywania w \u015bwiecie nieoczekiwanych przejaw\u00f3w poezji (w \u201eS\u0142owackiego\u201d jest to poezja pisana wprost, w \u201eCodziennej walce\u201d chodzi raczej o \u201eliryczn\u0105 atmosfer\u0119\u201d, je\u017celi co\u015b takiego w og\u00f3le istnieje).<\/p>\n

Powie\u015b\u0107 graficzna Larceneta jest komiksem w\u0142a\u015bnie o tym, o czym m\u00f3wi jego tytu\u0142 – o codziennej walce z \u017cyciem. W uj\u0119ciu Francuza jest to starcie trudne, ale do wygrania. Daj\u0105ce cz\u0142owiekowi cholern\u0105 satysfakcj\u0119 ju\u017c z tego tylko powodu, \u017ce w nim uczestniczy. Teraz, gdy to pisz\u0119, zadaj\u0119 sobie pytanie, czy nie jest to podej\u015bcie zbyt optymistyczne i naiwne. Ale czytaj\u0105c, absolutnie nie mia\u0142em takich w\u0105tpliwo\u015bci. Kupowa\u0142em perspektyw\u0119 Larceneta i jego bohater\u00f3w. Perspektyw\u0119, kt\u00f3r\u0105 naj\u0142atwiej by\u0142oby stre\u015bci\u0107 tytu\u0142em innego wybitnego komiksu: \u201eIt’s a Good Life, If You Don’t Weaken\u201d<\/a>.<\/p>\n

\"640-3\"<\/a>Nie by\u0142bym sob\u0105, gdybym nie pozachwyca\u0142 si\u0119 te\u017c nieco polityczno-spo\u0142ecznymi w\u0105tkami \u201eCodziennej walki\u201d. Bez obaw – to wci\u0105\u017c komiks przede wszystkim o jednym cz\u0142owieku i jego prozaicznym losie. Ale jak ka\u017cdy wybitny tw\u00f3rca (zob. David Simon i \u201eThe Wire\u201d<\/a>), Larcenet zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce na nasze \u017cycia oddzia\u0142uj\u0105 si\u0142y, do kt\u00f3rych nie lubimy si\u0119 zazwyczaj przyznawa\u0107. Wi\u0119c najpierw w tle, a p\u00f3\u017aniej ju\u017c bardzo na pierwszym planie, dzieje si\u0119 w tym komiksie tak\u017ce Francja pierwszej dekady XXI wieku. I jest to nie tylko opowie\u015b\u0107 o wielkiej kl\u0119sce francuskiego socjalizmu, ale i o tym, jak znale\u017ali\u015bmy si\u0119 dzisiaj w tym dziwnym miejscu razem z Trumpem, Kaczy\u0144skim, a za chwil\u0119 Le Pen.<\/p>\n

Przeczytajcie tylko fragmenty z pewnego w\u0105tku.<\/p>\n

Rozgoryczony m\u0142ody stoczniowiec, g\u0142osuj\u0105cy na Front Narodowy:<\/p>\n

\u201eJa zosta\u0142em tutaj, nie wiem nawet, gdzie jest ta Uganda\u2026 Prawda jest taka, Marco, \u017ce t\u0119 odrobin\u0119, kt\u00f3ra mi zosta\u0142a kawa\u0142eczek po kawa\u0142eczku mi odbieraj\u0105\u2026 Kobita, ma\u0142a, praca, dom, pieni\u0105dze\u2026 Same z tym k\u0142opoty. Nie mog\u0119 z nich wyj\u015b\u0107\u2026 Wi\u0119c to prawda, \u017ce pierwszy, kt\u00f3ry si\u0119 zjawi i m\u00f3wi mi, \u017ce to si\u0119 mo\u017ce zmieni\u0107, c\u00f3\u017c, dostanie m\u00f3j g\u0142os. (wiem, \u017ce oni chc\u0105 mnie wykiwa\u0107) Ale wszyscy nas ok\u0142amuj\u0105, nie?\u201d<\/p>\n

Stary stoczniowiec:<\/p>\n

\"640\"<\/a>\u201eNie uratujemy stoczni. Je\u015bli prawo pozwala pracodawcom przenie\u015b\u0107 swoje zak\u0142ady do trzeciego \u015bwiata, trzeba by\u0107 cholernym hipokryt\u0105 – albo socjalist\u0105 – aby dziwi\u0107 si\u0119, \u017ce to robi\u0105. Poza tym, trzeba sobie u\u015bwiadomi\u0107 oczywisto\u015b\u0107: tak naprawd\u0119 wszyscy maj\u0105 w nosie stoczni\u0119. (\u2026) Oczywi\u015bcie, poczciwe dusze b\u0119d\u0105 krzycze\u0107, \u017ce to skandal. Zawsze znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto b\u0119dzie krzycza\u0142\u2026 Ale w wyznaczonym dniu, kiedy zamkn\u0105 si\u0119 prawdziwe bramy prawdziwej hali, bo tak si\u0119 przecie\u017c stanie, poczciwe dusze b\u0119d\u0105 daleko st\u0105d. Ich interesuje ideologia\u2026 My musimy stawi\u0107 czo\u0142a rzeczywisto\u015bci (\u2026) W moim wieku zaprzeczanie pora\u017cce niewiele daje\u201d<\/p>\n

Redaktor odrzucaj\u0105cy reporta\u017c o strajku w stoczni:<\/p>\n

\u201eMy\u015bli pan, \u017ce je\u017celi moi czytelnicy si\u0119 o tym dowiedz\u0105 i mo\u017ce nawet si\u0119 tym wzrusz\u0105, zmieni to los tych ludzi? Powa\u017cnie wyobra\u017ca pan sobie, \u017ce jaki\u015b zryw ludu odwr\u00f3ci bieg spraw? Wyobra\u017ca pan sobie hordy obywateli, kt\u00f3rzy zrywaj\u0105 si\u0119, aby wesprze\u0107 ludow\u0105 mas\u0105 tych spo\u015br\u00f3d nich, kt\u00f3rzy s\u0105 najbardziej zagro\u017ceni? \u201eWielki wiecz\u00f3r\u201d? Ryzykuj\u0105c, \u017ce przegapi\u0105 \u201eIdola\u201d? No, nie \u017cartujmy. Temat, kt\u00f3ry mi pan przyni\u00f3s\u0142, nie jest\u2026 priorytetowy.\u201d<\/p>\n

I jeszcze kilka fajnych cytat\u00f3w (nie czytajcie, je\u017celi zdecydowali\u015bcie si\u0119 ju\u017c kupi\u0107\/przeczyta\u0107 album)<\/b>:<\/p>\n

\u201eDop\u00f3ki nie wydoro\u015bla\u0142em, my\u015bla\u0142em, \u017ce s\u0142owa s\u0105 oznak\u0105 s\u0142abo\u015bci\u2026\u201d<\/p>\n

O zbrodniach podczas wojny w Algierii:<\/p>\n

\u201eWszyscy Francuzi w tym uczestniczyli\u2026 Jedni z bliska, inni z dalszej odleg\u0142o\u015bci. Pa\u0144ski ojciec nigdy nie \u201eprzes\u0142uchiwa\u0142\u201d \u017cadnego wi\u0119\u017ania, je\u015bli o to pan pyta\u2026 Ale ich pilnowa\u0142\u2026 Widzia\u0142, co im robiono\u2026 By\u0142, jak my wszyscy, malutk\u0105 \u015brubk\u0105 w machnie pa\u0144stwa, stworzonej przez wybra\u0144c\u00f3w ludu, kt\u00f3rzy za wszelk\u0105 cen\u0119 pr\u00f3bowali zatrzyma\u0107 Algieri\u0119 w obr\u0119bie Republiki.\u201d<\/p>\n

Jeszcze o zbrodniach podczas wojny w Algierii:<\/p>\n

\u201e- Jak pan mo\u017ce \u017cy\u0107 z tym wszystkim?<\/p>\n

– Kiedy cz\u0142owiek nie umiera, trzeba jako\u015b \u017cy\u0107\u2026\u201d<\/p>\n

O rodzicielstwie:<\/p>\n

\u201eZgodzi\u0107 si\u0119 na rol\u0119 ojca to nie tylko odrzuci\u0107 my\u015bl o w\u0142asnej \u015bmierci, ale tak\u017ce zrezygnowa\u0107 z \u017cycia u\u0142omnego cz\u0142owieka, aby sta\u0107 si\u0119 fantazj\u0105, kt\u00f3ra nie ma prawa do b\u0142\u0119du.\u201d<\/p>\n

\"dav\"<\/a><\/p>\n

O samob\u00f3jstwie:<\/p>\n

\u201eGdyby on umar\u0142 w szpitalu albo w wypadku samochodowym, jestem pewna, \u017ce od czasu do czasu przynosiliby kwiaty na jego gr\u00f3b. To, \u017ce sam wybra\u0142 \u015bmier\u0107, przera\u017ca ich\u2026 Jakby to by\u0142o co\u015b wstydliwego czy nienormalnego\u2026 czy tch\u00f3rzliwego. Chyba ja jedyna jeszcze jestem z niego dumna. (\u2026) Kiedy zobaczy\u0142am jego trumn\u0119, pomy\u015bla\u0142am, \u017ce jest za ma\u0142a, \u017ce za nic si\u0119 w niej nie zmie\u015bci\u2026 A jednak tak. \u017bywi wydajemy si\u0119 wi\u0119ksi ni\u017c martwi.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bardzo podoba mi si\u0119 my\u015bl Olgi Wr\u00f3bel, wi\u0119c mo\u017ce od niej zaczn\u0119 – \u201eCodzienna walka\u201d to komiks, kt\u00f3ry idealnie ilustruje, dlaczego \u015bwiatu potrzebne s\u0105 powie\u015bci graficzne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124,7],"tags":[55,23,31],"class_list":["post-1767","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-teksty","category-tomka-pisanie","tag-codzienna-walka","tag-komiks","tag-tomasz-czyta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1767"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1784,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1767\/revisions\/1784"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}