{"id":1627,"date":"2016-10-27T18:38:08","date_gmt":"2016-10-27T18:38:08","guid":{"rendered":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=1627"},"modified":"2017-09-02T08:14:27","modified_gmt":"2017-09-02T08:14:27","slug":"tomasz-czyta-koscisko-i-bedziesz-smazyc-sie-w-piekle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/niezatapialni.com\/?p=1627","title":{"rendered":"Tomasz czyta: „Ko\u015bcisko” i „B\u0119dziesz sma\u017cy\u0107 si\u0119 w piekle”"},"content":{"rendered":"

Ostatnio by\u0142o o dw\u00f3ch bardzo udanych polskich komiksach, wi\u0119c teraz zn\u00f3w o dw\u00f3ch polskich \u2013 du\u017co mniej udanych.
\n<\/strong><\/p>\n

\"okladka-668\"<\/a><\/p>\n

Najpierw musicie wiedzie\u0107 jedno. Ub\u00f3stwiam Karola Kalinowskiego. Kocha\u0142em jego \u201eKaerelki\u201d, rozczula\u0142a mnie olszty\u0144ska \u201eLiga Obro\u0144c\u00f3w Planety Ziemia\u201d, uwielbiam \u201e\u0141aum\u0119\u201d. Ba, nawet \u201eYoel\u201d to jest moim zdaniem fajny, polski komiks z Benem Affleckiem \u2013 a o ilu polskich komiksach mo\u017cna co\u015b takiego napisa\u0107? Karol jest te\u017c moim osobistym znajomym i, mam nadziej\u0119, przyjacielem, z kt\u00f3rym czasami, zbyt rzadko, si\u0119 upijam, a w swojej karierze zrobi\u0142em dwa d\u0142ugie wywiady i z jednego jestem dumny<\/a>.<\/p>\n

Ale \u201eKo\u015bcisko\u201d, niestety, mnie rozczarowa\u0142o. Bo jest to komiks, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 by\u0107 wielki. A nie jest.<\/p>\n

Od pocz\u0105tku jednak: \u201eKo\u015bcisko\u201d to opowie\u015b\u0107 o poczciwej polskiej mie\u015bcinie, zamieszkanej przez bardzo dziwnych ludzi i jeszcze dziwniejsze stworzenia. Fabu\u0142a startuje, gdy przeprowadzaj\u0105 si\u0119 tutaj ojciec (przysz\u0142y bibliotekarz w Ko\u015bcisku) i jego 10-letni syn. Oczywi\u015bcie zaraz okazuje si\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie to spokojna przysta\u0144, na jak\u0105 liczyli, bo miasteczko ma swoje straszne i urocze tajemnice.<\/p>\n

\"skan1-700\"<\/a>Graficznie KRL prezentuje tu absolutnie najwy\u017cszy \u015bwiatowy poziom. Serio \u2013 Ko\u015bcisko, w kategorii komiksu Young Adult to jest liga Disneya i \u201eTrzech cieni\u201d Cyrila Pedrosy (swoj\u0105 droga, by\u0142ego rysownika Disneya). I jest to jaki\u015b smutny \u017cart, \u017ce Karol nie p\u0142awi si\u0119 w bogactwie, jako wsp\u00f3\u0142autor wysokobud\u017cetowych film\u00f3w animowanych, kt\u00f3re na ca\u0142ym \u015bwiecie zarabiaj\u0105 miliardy dolar\u00f3w. Czytanie jego kolejnych komiks\u00f3w to niesamowite do\u015bwiadczenie, bo wida\u0107, jak z albumu na album rozwija si\u0119 jego talent. Jak znikaj\u0105 te wszystkie brudy, kt\u00f3re irytowa\u0142y jeszcze w \u201eYoelu\u201d. Jak \u0142agodniej\u0105 postaci, uspokaja si\u0119 kadrowanie. Trudno mi sobie wyobrazi\u0107, \u017ce po \u201eKo\u015bcisku\u201d mo\u017ce by\u0107 jeszcze lepiej, ale wierz\u0119, \u017ce b\u0119dzie \u2013 po \u201e\u0141aumie\u201d te\u017c my\u015bla\u0142em, \u017ce to jest ju\u017c szczyt Karolowych mo\u017cliwo\u015bci i okaza\u0142o si\u0119, \u017cem g\u0142upi.<\/p>\n

\"skan2-700\"<\/a>Fabularnie jednak \u201eKo\u015bcisko\u201d ma jedn\u0105 wad\u0119 – olbrzymi\u0105, przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 i ci\u0105\u017c\u0105c\u0105 na ocenie ca\u0142o\u015bci. Jest za kr\u00f3tkie i zbyt p\u0142ytkie. Rozwija si\u0119 zbyt szybko\u00a0 i za szybko si\u0119 ko\u0144czy. Nie pozwala przywi\u0105za\u0107 do bohater\u00f3w, ani poczu\u0107 ci\u0119\u017caru wydarze\u0144.<\/p>\n

Niby jest to opowie\u015b\u0107 o miasteczku, ale Karol da\u0142 sobie zbyt ma\u0142o czasu i miejsca, by to miasteczko przedstawi\u0107 czytelnikowi. Postaci jest sporo i praktycznie wypychaj\u0105 si\u0119 nawzajem z kadr\u00f3w. W efekcie te, kt\u00f3re w finale okazuj\u0105 si\u0119 kluczowe, poznajemy w 1-2 anegdotycznych scenach i nie mamy szans si\u0119 do nich przyzwyczai\u0107. Epizodyczne za\u015b pozostaj\u0105 niezrozumia\u0142e (dlaczego automobil?) i nierozwi\u0105zane. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce w tak kr\u00f3tkiej historii nie spos\u00f3b wytworzy\u0107 klimatu miejsc\u00f3wki. Ko\u015bcisko nie jest wi\u0119c Ko\u015bciskiem-pe\u0142noprawn\u0105 lokacj\u0105, ale jakim\u015b tam miasteczkiem, zbiorem anonimowych domk\u00f3w i ulic, kt\u00f3re migaj\u0105 w tle, bo nie mieli\u015bmy czasu ich uwa\u017cnie obejrze\u0107.<\/p>\n

\"skan5-700\"<\/a>Jeszcze gorzej rzecz ma si\u0119 z postaciami ze s\u0142owia\u0144skiej mitologii. S\u0105 \u015bwietnie narysowane i wida\u0107 w nich niesamowity potencja\u0142, ale \u201ewielkie odkrycie\u201d kto jest kim i dlaczego, nast\u0119puje w zasadzie tu\u017c po tym, jak je poznali\u015bmy. Chocia\u017cby nowa sympatia taty: przecie\u017c ona pojawia si\u0119 w 2 (s\u0142ownie: dw\u00f3ch) scenach. Albo tajemnicza dziewczynka \u2122 – ona z kolei dostaje JEDN\u0104 (liczbowo: 1) scen\u0119, nim okazuje si\u0119, \u017ce w zasadzie to a) powinni\u015bmy j\u0105 lubi\u0107, b) jest bardzo wa\u017cna dla g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w, c) skrywa tajemnic\u0119, d) okazuje si\u0119 ABSOLUTNIE KLUCZOWA dla fabu\u0142y!<\/p>\n

Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z reali\u00f3w \u2013 dla pojedynczego rysownika, b\u0119d\u0105cego jednocze\u015bnie scenarzyst\u0105, rysowanie komiksu to \u017cmudna robota na lata. Z czysto ludzkiego punktu widzenia rozumiem wi\u0119c, dlaczego ten komiks nie jest d\u0142u\u017cszy i g\u0119\u015bciejszy (a mo\u017ce fantazjuje, mo\u017ce KRL od pocz\u0105tku mia\u0142 taki zamys\u0142 na album?). Ale w efekcie zamiast w \u201eKo\u015bcisko\u201d si\u0119 wgry\u017a\u0107, czytelnik si\u0119 po nim prze\u015blizguje. To nie jest opowie\u015b\u0107, to 30-minutowy odcinek.<\/p>\n

\"pieklo1\"<\/a> <\/strong><\/p>\n

Za to do Krzysztofa \u201eProsiaka\u201d Owedyka nigdy nie mia\u0142em sentymentalnego podej\u015bcia. \u201e\u00d3sm\u0105 czar\u0119\u201d sobie ceni\u0119, jednak czyta\u0142em zbyt p\u00f3\u017ano \u2013 doros\u0142ym ju\u017c b\u0119d\u0105c, a nie zbuntowanym nastolatkiem, kt\u00f3ry \u0142ykn\u0105\u0142by ten bunt przeciwko Bogu z du\u017co wi\u0119kszym smakiem. P\u00f3\u017aniej trzyma\u0142em si\u0119 od Prosiaka z daleka, bo po prostu nie czu\u0142em si\u0119 kompetentny \u00a0w tej konkretnej dzia\u0142ce. Mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce pisz\u0105c o nim trzeba by wchodzi\u0107 w histori\u0119 polskiego punku i jaki\u015b g\u0142\u0119boki komiksowy underground z lat 90. \u017be inaczej bym Owedyka i jego komiksy skrzywdzi\u0142, bo przecie\u017c to Ikona i Legenda.<\/p>\n

Ale \u201eB\u0119dziesz sma\u017cy\u0107 si\u0119 w piekle\u201d to klasyczna powie\u015b\u0107 graficzna, kt\u00f3rej zrozumienie, ani odczytanie nie wymaga jaki\u015b wielkich kompetencji i szczeg\u00f3\u0142owej wiedzy historycznej. Ot, mamy przed sob\u0105 300-stronicowy komiks obyczajowy. Zamkni\u0119t\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, z pocz\u0105tkiem, rozwini\u0119ciem i zako\u0144czeniem. Fikcyjn\u0105, ale niby opart\u0105 na faktach (je\u017celi wierzy\u0107 notce wydawcy).<\/p>\n

\"pieklo3\"<\/a>Owedyk opowiada o zespole Deathstar, \u015bwiatowej s\u0142awy metalowej kapeli, do kt\u00f3rej zostaje przyj\u0119ty Tarantul \u2013 sympatyczny, d\u0142ugow\u0142osy idealista, co gra o zag\u0142adzie i Szatanie, ale w cywilu ma fajn\u0105 \u017con\u0119, sympatycznego kota i jedno z najlepiej napisanych dzieci w polskim komiksie. Deathstarem rz\u0105dzi Lord Solo, pe\u0142noetatowy pojeb i sknera, kt\u00f3ry metal bierze bardzo serio (np. odgryza go\u0142\u0119biom g\u0142owy na koncertach), a do tego \u015bwietnie na tym zarabia. Kapela jest w zasadzie jego w\u0142asno\u015bci\u0105, a pozostali muzycy to zarabiaj\u0105cy grosze \u201enajemnicy\u201d, kt\u00f3rych Solo ma w gar\u015bci i na \u015bmieci\u00f3wce. S\u0105 w Deathstar jeszcze trzy postacie \u2013 kar\u0142owaty \u015al\u0105zak (gwara jest super!), sympatyczny oldskulowiec i menad\u017cer r\u00f3wnie pazerny jak Solo.<\/p>\n

Trudno w zasadzie powiedzie\u0107, czym jest \u201eB\u0119dziesz sma\u017cy\u0107 si\u0119 w piekle\u201d, bo tak:<\/p>\n

1) Nie jest to komedia obyczajowa o wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. Na to jest zbyt przerysowana, zbyt powierzchowna i za ma\u0142o polska. Ok, wa\u017cnym w\u0105tkiem komiksu s\u0105 typowo polskie warunki zatrudnienia i wieczne problemy z kas\u0105, i ma\u0142e mieszkanko, i zapierniczanie PKP w t\u0119 i we w t\u0119. Ale to jednak zbyt ma\u0142o by m\u00f3wi\u0107 o OBRAZIE POKOLENIA czy w og\u00f3le POLSCE. Ta Polska jest tu tylko miejscem akcji, niczym wi\u0119cej. Nie szkodzi, nie ka\u017cdy komiks musi by\u0107 o Polsce.<\/p>\n

\"pieklo4\"<\/a>2) Nie jest to dobry obyczaj, chocia\u017c m\u00f3g\u0142by by\u0107. Wyobra\u017cam sobie, \u017ce gdyby Owedyk skupi\u0142 si\u0119 nieco na postaciach, zrezygnowa\u0142 z karykaturalnych ich wizerunk\u00f3w i pog\u0142\u0119bi\u0142 psychologi\u0119, sklei\u0142by \u015bwietn\u0105 opowie\u015b\u0107 z bardzo \u0142atwymi do polubienia bohaterami. Zamiast tego postaci s\u0105 przerysowane (zw\u0142aszcza Lord Solo), a najciekawszy w\u0105tek zostaje potraktowany po macoszemu (SPOILER do ko\u0144ca punktu) Mnie osobi\u015bcie to straszliwie smuci, bo kiedy w\u0105tek rakowy si\u0119 wy\u0142oni\u0142 pomy\u015bla\u0142em: \u201eoho, zaczyna si\u0119 robi\u0107 ciekawie\u201d \u2013 zw\u0142aszcza, \u017ce sekwencja dowiadywania si\u0119 o chorobie rozrysowana jest rewelacyjnie. Owedyk wychodzi z niej jednak rozczarowuj\u0105cym unikiem. Ci\u0119\u017cka, by\u0107 mo\u017ce \u015bmiertelna choroba dziecka zostaje sprowadzona do pieni\u0119dzy, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 znienacka, bo tak chcia\u0142 duch historii. P\u00f3\u017aniej o chorobie nie ma ju\u017c mowy. Psuje to totalnie efekt dramatyczny i odbiera opowie\u015bci wiarygodno\u015bci. Ok, pieni\u0105dze na leczenie to jedno, ale pieni\u0105dze to nie jest jedyny (i nawet nie najciekawszy) temat przy tak ci\u0119\u017ckim schorzeniu. A skonfrontowanie tych sympatycznych bohater\u00f3w z chemioterapi\u0105 i dramatem \u017cyciowym prawdziwszym ni\u017c: \u201eszef mojego zespo\u0142u to sk\u0105py W\u0142adca Piekie\u0142\u201d, mog\u0142oby da\u0107 rewelacyjny efekt. Nie daje, bo Owedyk potrzebuje choroby tylko po to, by nakr\u0119ci\u0107 dramatyzm. I tylko tym jest choroba w \u201eB\u0119dziesz sma\u017cy\u0107 si\u0119 w piekle\u201d \u2013 fabularnym wytrychem, zwrotem akcji, odrzuconym, gdy przestaje by\u0107 przydatny <\/span>(KONIEC SPOILERA)<\/p>\n

\"pieklo2\"<\/a>3) Nie jest to historia o metalu, bo zaskakuj\u0105co ma\u0142o w tej opowie\u015bci metalu. Na ok\u0142adce pojawiaj\u0105 si\u0119 ok\u0142adki p\u0142yt (\u015bwietnie wykonane), a w \u015brodku troch\u0119 tekst\u00f3w piosenek, ale na tym w zasadzie koniec. Nie znajdziecie tutaj odpowiedzi na pytanie, dlaczego metal jest fascynuj\u0105cy, albo chocia\u017c dlaczego fascynuje Tarantula. Nie znajdziecie \u017cadnej refleksji na temat metalowej estetyki (poza by\u0107 mo\u017ce tak\u0105, \u017ce to dzie\u0142o pojeba morduj\u0105cego zwierz\u0119ta i okradaj\u0105cego ludzi). Jest troch\u0119 wynurze\u0144 na temat \u201estarego metalu\u201d i \u015bwietny monolog o \u201emetalowym stylu \u017cycia\u201d przy okazji oldskulowej metalowej katany, kt\u00f3r\u0105 nosi jeden z bohater\u00f3w. Lecz to jeno kr\u00f3tki b\u0142ysk. Sygnalizuj\u0105cy, \u017ce w tej historii mog\u0142oby by\u0107 co\u015b wi\u0119cej i by\u0142oby to super ciekawe. Zw\u0142aszcza dla os\u00f3b takich, jak ja \u2013 kt\u00f3re metalu nie rozumiej\u0105, ale bardzo by chcia\u0142y. Niestety metal w \u201eB\u0119dziesz sma\u017cy\u0107 si\u0119 w piekle\u201d to kolejny scenariuszowy wytrych. Potrzebny o tyle, \u017ce na metalowych koncertach dziej\u0105 si\u0119 rzeczy krwawe, co dobrze komponuje si\u0119 z punktem kulminacyjnym.<\/p>\n

Czym wi\u0119c komiks Owedyka jest? Bezpretensjonaln\u0105, dosy\u0107 p\u0142ytk\u0105 komedi\u0105 obyczajow\u0105 nie osadzon\u0105 w konkretnych realiach. W kt\u00f3rej bohaterowie s\u0105 karykaturalnie przerysowani, a powa\u017cne problemy s\u0105 powa\u017cne tylko tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo jest to potrzebne dramaturgii \u2013 p\u00f3\u017aniej rozp\u0142ywaj\u0105 si\u0119 w powietrzu. Jest te\u017c opowie\u015bci\u0105 o kilku sympatycznych postaciach, kt\u00f3re bardzo \u0142atwo polubi\u0107, ale trudno si\u0119 z nimi uto\u017csami\u0107. Narysowan\u0105 bardzo sprawnie, dok\u0142adnie tak, jak powinny by\u0107 rysowane takie historyjki, ale jednak powiastk\u0105 na jeden wiecz\u00f3r. O kt\u00f3rej nast\u0119pnego dnia ju\u017c nie pami\u0119tamy, ale zapytani o ni\u0105 odpowiadamy: \u201eaaa, tamta, no spoko, spoko\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostatnio by\u0142o o dw\u00f3ch bardzo udanych polskich komiksach, wi\u0119c teraz zn\u00f3w o dw\u00f3ch polskich \u2013 du\u017co mniej udanych.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124,7],"tags":[40,43,42,23,47,39,41,44,45,46,31],"class_list":["post-1627","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-teksty","category-tomka-pisanie","tag-bedziesz-smazyc-sie-w-piekle","tag-kalinowski","tag-karol","tag-komiks","tag-komiksy","tag-koscisko","tag-krl","tag-krzysztof","tag-owedyk","tag-prosiak","tag-tomasz-czyta"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1627"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1627\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1653,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1627\/revisions\/1653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/niezatapialni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}